ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի կողմից Անդրանիկ Թեւանյանի դեմ քրեական գործ հարուցելու հրահանգը, որը հայտարարվեց նախընտրական քարոզարշավի ժամանակ, ոչ միայն իրավական, այլեւ սոցիալական-քաղաքական խորը հետեւանքներ է ունենում մեր երկրում։ Այս իրադարձությունը լուսաբանում է այն խորը խնդիրը, որը վերջին տարիներին ավելի է սրվել՝ ժողովրդի վստահության կորուստը դատաիրավական համակարգի հանդեպ։
Իրավական պետության հիմնական սկզբունքներից է անկախության եւ անաչառության պահպանումը։ Դատական համակարգը պետք է գործի օրենքի հիման վրա՝ առանց իշխանությունների կողմից ցանկացած ազդեցության կամ ճնշման։ Երբ երկրի ղեկավարը հրապարակային ձեւով հայտարարում է, թե ո՞վ է պետական դավաճան եւ ինչ հոդվածով է նրան հետապնդելու, նա ոչ միայն խախտում է այս սկզբունքը, այլեւ կանխորոշում է դատական գործընթացի արդյունքը։ Սա նշանակում է, որ դատախազությունը եւ դատարանը, փաստացի, ստիպված են կատարել իշխանության հրահանգը՝ անկախ այն բանից, թե արդյոք գործը օբյեկտիվորեն հիմնավորված է։
Այսպիսի վարքագիծը վերացական չէ։ Այն ունի կոնկրետ հետեւանքներ։ Քաղաքացիները, որոնք տեսնում են, որ իրենց իրավունքները պաշտպանելու համար նախատեսված համակարգը գործում է իշխանության հրահանգով, կորցնում են վստահությունը դատարանների եւ իրավապահ մարմինների անկախության հանդեպ։ Երբ մարդիկ գիտեն, որ դատական գործընթացը կարող է լինել քաղաքական խաղի միջոց, նրանք կորցնում են հավատը արդարությանը եւ դատական պաշտպանության հնարավորությանը։
Այս վստահության կորուստը ոչ միայն իշխանության եւ ընդդիմության միջեւ քաղաքական լարվածության ցուցանիշ է, այլեւ սոցիալական հարթության վրա ստեղծում է խորը անվստահություն եւ անհատական անպաշտպանության զգացում։ Իրավական պետության հիմքը հենց այս վստահությունն է, եւ երբ այն կոտրվում է, ապա ողջ համակարգը տատանվում է։
Այս իրավիճակը բարդացվում է նաեւ այն հանգամանքով, որ մեր երկրում դատական համակարգի անկախությունը միշտ էլ խնդրահարույց հարց է եղել։ Այժմ, երբ իշխանությունները հրահանգներ են տալիս իրավապահ մարմիններին, այս խնդիրը դառնում է ավելի ակնհայտ եւ ավելի ցավալի։ Մարդիկ տեսնում են, որ չնայած օրենքի գոյությանը, այն կիրառվում է կամայական եւ խտրական կերպով։
Այսպիսով, Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունը պարզապես մեկ քրեական գործի մասին չէ, այլ այն վերածվում է վստահության խորը եւ կայուն կորուստի խորհրդանիշի՝ դատական համակարգի եւ, հետեւաբար, ողջ երկրի համար։
